Στην Κýπρο το θÝμα της λýσης της εργασιακÞς σχÝσης ρυθμßζεται, κατÜ κýριο λüγο, απü τον περß Τερματισμοý ΑπασχολÞσεως Νüμο του 1967. Σε αυτü το Νüμο επÞλθαν σταδιακÜ διÜφορες τροποποιÞσεις χωρßς üμως να Ýχει αλλοιωθεß ο βασικüς κορμüς του ΝομοθετÞματος σε üτι αφορÜ την ρýθμιση της απüλυσης ενüς υπαλλÞλου απü την εργασßα του.
Ο συγκεκριμÝνος Νüμος ισχýει για τις συμβÜσεις ακαθορßστου διÜρκειας στον ιδιωτικü τομÝα. ΔηλαδÞ οι συμβÜσεις εργασßες που αφοροýν δημοσßους υπαλλÞλους, στρατιωτικοýς Þ υπαλλÞλους σε ημικρατικοýς οργανισμοýς εξαιροýνται απü τις πρüνοιÝς του. ΕπομÝνως τα üσα αναφÝρονται εδþ αφοροýν τον ιδιωτικü τομÝα.

Μßα σýμβαση εργασßας μπορεß να εßναι γραπτÞ Þ προφορικÞ Þ εν μÝρει γραπτÞ και/Þ προφορικÞ. ΣυνÞθως Ýνας υπÜλληλος μπορεß να προσληφθεß απü τον εργοδüτη του δυνÜμει μßας επιστολÞς που καθορßζει την ημερομηνßα Ýναρξης της απασχüλησης, τα καθÞκοντα, το μισθü κλπ Þ με βÜση γραπτü συμβüλαιο εργασßας.

Σημειþνεται παρενθετικÜ üτι με βÜση την ισχýουσα Νομοθεσßα πρÝπει να δßνονται γραπτοß üροι απασχüλησης σε κÜθε εργαζüμενο.

Η λýση της εργασιακÞς σχÝσης μπορεß να γßνει με πρωτοβουλßα του εργοδüτη Þ του εργαζüμενου.

Στην περßπτωση που ο τερματισμüς θα γßνει απü τον εργαζüμενο τüτε θα πρÝπει να δοθεß μια προειδοποßηση, η οποßα στην απουσßα συμβατικÞς ρýθμισης, καθορßζεται απü το Νüμο. Για παρÜδειγμα Ýνας εργαζüμενος ο οποßος εργÜζεται Ýνα χρüνο σε μßα επιχεßρηση και θÝλει να τερματßσει τις υπηρεσßες του πρÝπει να δþσει μßα εβδομÜδα γραπτÞ προειδοποßηση.
Για σκοποýς πρακτικοýς üμως, σημασßα Ýχει η διαδικασßα τερματισμοý της εργοδüτησης απü πλευρÜς του εργοδüτη. ¸νας εργοδüτης δεν μπορεß να τερματßσει την εργασßα οποιουδÞποτε υπαλλÞλου του για οποιοδÞποτε λüγο. Για να εßναι νüμιμη η απüλυση πρÝπει να συντρÝχουν οι προûποθÝσεις που αναφÝρονται στον Περß Τερματισμοý ΑπασχολÞσεως Νüμο. Ειδικüτερα το Üρθρο 5 του Νüμου καθορßζει τις περιπτþσεις που Ýνας εργοδüτης μπορεß να απολýσει κÜποιο υπÜλληλο του και να θεωρεßται η απüλυσÞ ως νüμιμη.

ΑυτÝς οι περιπτþσεις αναφÝρονται κατωτÝρω:

(α) üταν εργοδοτοýμενος παραλεßπει να εκτελÝσει την εργασßα του κατ’ ευλüγως ικανοποιητικü τρüπο, εξαιρουμÝνων περιπτþσεων ασθÝνειας Þ τοκετοý.

(β) üταν ο εργοδοτοýμενος κατÝστη πλεονÜζων.

(γ) üταν ο τερματισμüς οφεßλεται σε ανωτÝρα βßα π.χ. πüλεμο, θεομηνßα, καταστροφÞ των εγκαταστÜσεων του εργοδüτη και Üλλα συναφÞ.

(δ) üταν η απασχüληση τερματßζεται κατÜ την λÞξη συμβÜσεως τακτÞς περιüδου, Þ λüγω της υπü του εργοδοτοýμενου συμπληρþσεως της κανονικÞς ηλικßας αφυπηρετÞσεως βÜσει εθßμου, νüμου, συλλογικÞς συμφωνßας, συμβÜσεως, κανüνων της εργασßας Þ Üλλως:

(ε) üταν ο εργοδοτοýμενος επιδεικνýει τÝτοια διαγωγÞ þστε να καθιστÜ εαυτüν υποκεßμενον σε απüλυση χωρßς προειδοποßηση (βλÝπε και κατωτÝρω).

ΠρÝπει να αναφερθεß üτι üταν ο εργοδüτης δεν ασκεß το δικαßωμα του να απολýσει τον υπÜλληλο του εντüς λογικοý χρüνου απü το γεγονüς που θα του Ýδιδε το δικαßωμα να πρÜξει τοýτο, θεωρεßται üτι Ýχει εγκαταλεßψει αυτü το δικαßωμα.

ΥπÜρχει πλοýσια νομολογßα του Δικαστηρßου Εργατικþν Διαφορþν η οποßα αναλýει την κÜθε περßπτωση ξεχωριστÜ.

¸χει σημασßα να τονιστεß üτι εÜν ο εργαζüμενος δεν αποδÝχεται üτι ο τερματισμüς της απασχüλησÞς του εßναι νüμιμος μπορεß να καταφýγει στο ΔικαστÞριο Εργατικþν Διαφορþν και σε τÝτοια περßπτωση το βÜρος απüδειξης της νομιμüτητας τερματισμοý εßναι στους þμους του εργοδüτη. Με Üλλα λüγια ο εργοδüτης πρÝπει να αποδεßξει στο ΔικαστÞριο üτι ενÞργησε δικαιολογημÝνα και üτι νüμιμα απÝλυσε τον υπÜλληλü του. Για παρÜδειγμα ας υποθÝσουμε üτι κÜποιος εργοδüτης απολýει Ýναν υπÜλληλü του λüγω του üτι δεν εκτελεß την εργασßα του με εýλογα ικανοποιητικü τρüπο. ¸αν ο υπÜλληλος θεωρÞσει üτι κÜτι τÝτοιο δεν εßναι αληθÝς και εγεßρει αγωγÞ εναντßον του εργοδüτη, ο εργοδüτης θα Ýχει την υποχρÝωση να πεßσει το ΔικαστÞριο üτι πρÜγματι ο συγκεκριμÝνος υπÜλληλος δεν εκτελοýσε την εργασßα του με εýλογα ικανοποιητικü τρüπο.

¸να Üλλο συναφÝς θÝμα εßναι αυτü των αποζημιþσεων. ΕÜν τερματιστεß η υπηρεσßα κÜποιου υπαλλÞλου και ο υπÜλληλος θεωρεß üτι η απüλυσÞ του Þταν παρÜνομη και αυτü αποδειχτεß στο ΔικαστÞριο τüτε θα δικαιοýται αποζημιþσεις με βÜση το Νüμο. Στην Κýπρο το θÝμα των αποζημιþσεων για συμβÜσεις ακαθορßστου διÜρκειας ρυθμßζεται απü τον Περß Τερματισμοý Απασχüλησης Νüμο του 1967.

Με πολý απλÜ λüγια ο συγκεκριμÝνος Νüμος συναρτÜ το επßπεδο των αποζημιþσεων με τα χρüνια υπηρεσßας κÜποιου υπαλλÞλου. Για τα πρþτα 4 χρüνια απασχüλησης Ýνας υπÜλληλος δικαιοýται 2 εβδομÜδες ημερομßσθια για κÜθε Ýτος απασχüλησης. ΕπομÝνως εÜν κÜποιος εργÜστηκε για 2 χρüνια και τερματιστεß η απασχüληση του απü τον εργοδüτη και αυτÞ η απασχüληση στη συνÝχεια θεωρηθεß ως παρÜνομη τüτε θα δικαιοýται 4 εβδομÜδες ημερομßσθια ως αποζημßωση για την παρÜνομη απüλυση. Νοεßται βεβαßως üτι πÝραν αυτοý θα δικαιοýται να λÜβει τα δεδουλευμÝνα üπως τυχüν απλÞρωτους μισθοýς, αναλογßα ετÞσιας Üδειας, αναλογßα 13ου μισθοý (εÜν και εφüσον δικαιοýται) και αναλογßα προειδοποßησης.

ΠρÝπει επßσης να σημειωθεß üτι ο τερματισμüς των υπηρεσιþν ενüς υπαλλÞλου δεν μπορεß να γßνεται χωρßς να δοθεß στον υπÜλληλο η ευκαιρßα να εκφρÜσει τις απüψεις του επß του συγκεκριμÝνου ζητÞματος χωρßς δηλαδÞ να δοθεß το δικαßωμα ακρüασης.
Παραταýτα υπÜρχουν συγκεκριμÝνες περιπτþσεις που κÜποιος εργοδüτης μπορεß να τερματßσει την εργοδüτηση Üμεσα και χωρßς οποιαδÞποτε προειδοποßηση και αυτÝς εßναι üπου Ýνας υπÜλληλος διαπρÜττει κÜποιο σοβαρü παρÜπτωμα Þ ποινικü αδßκημα στο χþρο εργασßας Þ κατÜ τρüπο επαναλαμβανüμενο αγνοεß τους κανüνες εργασßας που Ýχει θÝσει ο εργοδüτης Þ συμπεριφÝρεται απρεπþς προς συναδÝλφους Þ τον εργοδüτη του.

Τα üσα αναφÝρονται πιο πÜνω αποτελοýν βεβαßως Ýνα περßγραμμα του ισχýοντος καθεστþτος και σε κÜθε περßπτωση πρÝπει οι ενδιαφερüμενοι να ζητοýν νομικÞ συμβουλÞ πριν λÜβουν οποιαδÞποτε απüφαση σε σχÝση με την απασχüληση των ιδßων Þ εργαζομÝνων στην επιχεßρησÞ τους.